Cari Risk Yönetimi

<< Click to Display Table of Contents >>

Navigation:  Finans Yönetimi > Finans Hareketleri > Diğer Finansal Hareketler >

Cari Risk Yönetimi

Previous pageReturn to chapter overviewNext page
Show/Hide Hidden Text

 

Rekabet ortamında firmaların finansal planlamalarını ve müşterilerinin performanslarını ölçme ihtiyacı gün geçtikçe daha önem kazanmıştır. Müşterilerin ödeme gücünü, firma için oluşturduğu risk oranını takip edebilmek iş dünyasında önem verilen bir konu haline gelmiştir. Cari Risk Yönetim Sistemi de bu ihtiyacın bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

Risk Tanımı: Hesaplama yöntemi ile her firmaya göre faklılık gösterebileceği gibi genel anlamda risk; bir müşterinin firmadan almış olduğu mal veya hizmet karşılığında nakite dönüşmemiş belgelerinin toplamıdır.

Likom GustoERP Yazılımı'nda risk hesaplaması için iki yöntem mevcuttur.

1. Likom Gusto standart risk hesaplama yöntemine göre, (Müşterinin Borç Toplamı) - (Kasadan ve Bankadan Tahsil Edilen Belgeler) şeklindedir.

2. Tanımlanan formüle göre risk hesaplaması,

Risk Hesaplaması yöntemi seçimi, GustoSistem – Öndeğerler – Finans 2 sayfasından yapılabilir.

clip1169

Gusto Sistem Risk Hesaplama Öndeğerleri

“Cari Risk Hesaplarken Vadesi Geçmiş Çekler Riskten düşülsün” seçimi standart risk hesaplama yöntemi için geçerlidir. Vadesi geçen çekler risk hesaplamasında etkin olması için kullanılmaktadır.

“Cari Risk Formül ile Hesaplansın” seçimi ile cari risk hesaplamasında özel formül tanımlaması yapılarak risk sonucu elde edilebilir. Bu seçenek işaretli değil ise yukarıda belirtilen 1.yönteme göre risk hesaplaması yapılacaktır. Bu seçenek seçilirse 2. yönteme göre hesaplama yapılacaktır.

 

tog_minusCari Kartlarda Risk Tanımları

Likom Gusto ERP Yazılımı'nda Satın Alma/Satıcılar - Satış/Alıcılar alanlarından risk tanımlaması yapılacak cari kartı açılır. Cari Kart üzerinde Risk Yönetimi sekmesine tıklanılır.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Risk tanımlamaları alanında;

Tipi : <Borç> veya <Alacak> olarak seçilir. Carinin borçlu veya alacaklı çalışma koşuluna göre seçilmelidir.

Limiti ve Risk Limitinin aşılması durumu : Carinin risk limiti belirlenir. Cari için hareket girişi esnasında risk limitinin aşılması durumunda hareket engellenebilir, kullanıcıya “Risk Limiti Aşılmıştır” şeklinde uyarı verilmesi sağlanabilir veya ilgili cari için risk limitinin aşılması önemli değil ise serbest bırakılabilir.

+ Teminat Mektupları, + Teminat Senetleri, + Teminat Çekleri : 1.yönteme göre yapılan standart risk hesaplamasında geçerlidir. Teminat olarak alınan belgelerin risk hesaplamasıda dahil edilmesi için seçilmelidir. Risk hesaplamasında teminat belgeleri kullanılmayacaksa, bu seçenekler işaretlenmemelidir.

Risk Döviz Cinsinden Olsun : 1.yönteme göre yapılan standart risk hesaplamasında geçerlidir. İlgili cari için risk hesaplamasının hesap dövizi üzerinden yapılması için seçilmelidir. Döviz cinsinden risk hesaplanması istenmiyorsa, bu seçenek seçilmemelidir.

Kriter ve Oranlar : 1.yönteme göre yapılan standart risk hesaplamasında geçerlidir. Bakiye, Cariye ait Çekler, Cirolu Çekler, Cariye ait Senetler, Cirolu Senetler, İrsaliyeler, Onaylı Siparişler ve Onaylı Sevk Emirlerinin risk hesaplamasında payının ne oranda olacağı seçilmelidir.

 

tog_minus_sev2Formül Tanımlama Butonu

2.yönteme göre yapılan formüle göre risk hesaplama için geçerlidir.

Formül Tanımla butonuna tıklanıldığında Tanımlı Formüller ekranı görüntülenir. Burada önceden tanımlanmış formüllerin görüntüleneceği gibi yeni formül tanımıda gerçekleştirilir.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Formül adı ve açıklama bilgisi girildikten sonra Formül Tanımı butonuna tıklanılır ve Formül Tanım Ekranı görüntülenir.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Açılan formül tanım ekranı Formül bilgileri, Tablo alanları, Parametreler, Fonksiyonlar,  Operatörler, Sql bölümlerinden oluşmaktadır.

En üstte yer alan formül bilgisi bölümü formülün adını ve bu formül için girilmiş olan açıklama bilgisini içermektedir.

Tablo alanları bölümü Gusto’da tanımlı modülleri, modüller altında tanımlı tüm tabloları ve tablolardaki alanları içermektedir. İlgili alanlar seçilerek formül tanımlamasında kullanılabilmektedir.

Fonksiyonlar ve Operatörler formül tanımının yapılmasında kolaylık sağlamak için eklenmiş özelliklerdir.

Parametreler formülün hesaplamsında kullanabileceğimiz kısıtlayıcılardır. Başlangıç Tarihi, Bitiş Tarihi ve Cari Kodu parametrelerinin biri yada birden fazlası bir formül tanımlamasında kullanılabilmektedir.

Sonuç türü, formül sonucunda gelecek değerin türünün seçilmesini sağlar. Sonuç türü, int, longdouble, string, char, datetime seçilebilir. Fakat, risk hesaplaması için bu alanın int veya longdouble olarak seçilmesi gerekmektedir.

Yuvarlama alanı, çıkan sonucun hassasiyet için yuvarlama seçeneğidir. Aşağı yuvarlama, buçuklu yuvarlama, yukarı yuvarlama seçenekleri mevcuttur.

Hassasiyet alanı, çıkan sonucun vigülden sonrası için hassasiyetin belirlendiği alandır.

Formül tanımını yapmak için;

Satır Ekle butonuna basıldığında formül için bir SQL şablonu oluşur.

Parantez Aç ve Parantez Kapa butonlarıyla gerekli durumlarda parantezler eklenebilir.

İlgili örnekte belirli bir dönem içinde cariye ait bakiye alınarak risk belirlenmektedir.

BEGIN SELECT satırında tanımlanacak olan alanlar tablo alanları bölümünden seçilir. Bu örnek gruplama içerdiği için öncelikle Fonksiyonlar- Aggregate- Sum  üzerine çift tıklanarak seçilir.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Parantez Açılır ve carinin dönem içersindeki (Borç – Alacak)  toplamını bulmak için sql formülü yazılır. Cari bakiyesini bulmak için CariHareket tablosunda cBorcAlacak ve ldTutar alanları kullanılmıştır.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Oluşturulan formül aşağıdaki gibidir.

SELECT SUM (CASE {[U]CariHareket.cBorcAlacak} WHEN 'B' THEN   {[U]CariHareket.ldTutar} ELSE - {[U]CariHareket.ldTutar} END)

FROM  {CariHareket}

WHERE {[U]CariHareket.pCariKodID}={@pCari} AND

{[U]CariHareket.dtTarih} >= {@dtBaslangicTarih} AND

{[U]CariHareket.dtTarih} <= {@dtBitisTarih} AND

{[U]CariHareket.bTeminatMi}=0

 

Oluşturulan formulün sql olarak karşılığı;

Select Sum (Case cBorcAlacak when ‘B’ then ldtutar else –ldtutar end)

from CariHareket

where pCariKodID=@pCari and dtTarih>=@BaşlangıçTarihi and dtTarih<=@BitişTarihi and bTeminatmi=0 şeklindedir.

 

FROM satırında, kullanılan tablo yada tablolar Tablo alanlarından seçilir.

WHERE satırında, formül içinde kullanılacak kısıtlar belirtilir. Parametrelerle kurulacak ilişkilere dikkat edilmelidir. Müşteri Kodu parametresi seçilen tabloda cari bazlı tutulan kayıtlar varsa pCari alanıyla eşleştirilmelidir. Başlangıç ve Bitiş tarihleri kısıtlayıcı olarak kullanılacaksa seçilen tablodaki ilgili  tarih alanıyla eşleştirilmelidir.

Örnekte pCariKodID alanı Müşteri Kodu parametresine eşlenmiş, dttarih alanı için başlangıç tarihine büyük eşit ve bitiş tarihine küçük eşit olma koşulu koyulmuştur. Ayrıca ele alınan cari hareketleri teminat olmaması gerektiği için bTeminatmi alanı “0” sıfıra eşitlenmiştir.

END SELECT satırı SQL cümlesinin sonuna gelindiğini ifade eder.

Oluşturulan formül Kaydet butonuyla kaydedilir.

Oluşturulan formülün doğruluğunu kaydetmek için Formül Testi butonuna basılır.

clip1188

Açılan Formül Test İşlemi ekranında Gerekli Parametreler bölümünde kısıtlayıcı olarak kullanılan parametrelere değerler girilir.

Örnek formül 01/01/2013 - 22/05/2013 tarihleri arasında cari kodu 12 olan cari için test edilsin.

SQL cümlesini oluştur butonuna basılarak formülün parametreleri de içeren SQL cümlesi oluşturulur.

Oluşan SQL cümlesi şu şekildedir:

SELECT SUM (CASE GUSTO00025.CariHareket.cBorcAlacak WHEN 'B' THEN

GUSTO00025.CariHareket.ldTutar ELSE - GUSTO00025.CariHareket.ldTutar END)

FROM  GUSTO00025.CariHareket

WHERE GUSTO00025.CariHareket.pCariKodID=12 AND

GUSTO00025.CariHareket.dtTarih >= '1.1.2013' AND

GUSTO00025.CariHareket.dtTarih <= '22.5.2013' AND

GUSTO00025.CariHareket.bTeminatMi=0

 

Çalıştır butonuna basılırak sorgu çalıştırılır. Sonuç bölümünde sorgu sonucu görüntülenir.

Tamam butonuna basılarak Formül Test İşlemi ekranı kapatılır.

Eğer formülde değişiklik yapılmayacaksa Vazgeç butonu ile Formül Tanım Ekranı kapatılır, Tanımlı Formüller ekranına dönülür. Formülün ilgili cari için aktif olması isteniliyorsa Seçim alanında işaretlenir ve Tamam denilerek cari kartı ekranında dönülür.

 

A_info_128

 

Tanımlanan formüller tüm cariler için geçerlidir. Her cari kart için aynı işlemlerin yapılmasına gerek yoktur.

 

 

tog_minusCari Risk Yönetimi

Cari Risk Yönetimi ile cari bazında yapılan finansal hareketlerin kontrol edilmesi sağlanmıştır. Cari Risk Yönetimi ile, carilerle  yapılan işlemlerde daha detaylı kriter ve oranlar (Çek, senet, irsaliye, sipariş sevk emri hareket ve oranları) hazırlanmıştır.

Cari Risk Yönetimi takibi için Gusto Sistem de Cari Kartların(Alıcılar/Satıcılar) Risk Yönetimi Sekmesi alanında tanımlamalar yapılmalıdır.

Risk Yönetimi tanımlaması yapmak için, Likom Gusto ERP Yazılımı'nda Satın Alma/Satış modüllerinde bulunan Satıcılar/Alıcılar kartlarına gidilip ilgili cari kartı açılarak Risk Yönetimi sekmesine ulaşılmalıdır.

 

İşlemler örnekler üzerinden anlatılmıştır.

Örnek Cari Saray Un Aş. cari kartına ulaşılır.( Satın Alma/Satış>Satıcılar/Alıcılar>Saray Un Aş>Risk Yönetimi Sekmesi)

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

Örnekte Cari Risk Yönetimi sekmesinde örnek cari (SARAY UN AŞ) için  risk limiti 10.000 TL Borç belirlenip, bakiyenin % 50 seçilip limit aşımı durumunda uyar seçeneği işaretlenerek cari ile ilgili bir işlem yapıldığında ve carinin borç bakiyesi 20.000 TL’ yi aşması durumunda (Bakiye’ nin %50 si belirlendiği için Risk Limiti 10.000 TL dir) Gusto sistemin uyarı vermesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, carinin risk bakiyesine irsaliyelerin %20 si, Onaylı Siparişlerin ise % 30 u katılması istenmektedir.

Örnek Carinin(SARAY UN AŞ) Cari Hesap İzleme( F.Ödeme/F.tahsilat modülleri altında Listeler menüsünden Hesap izleme'ye tıklanılır) ile hareketleri görüntülendiğinde; 2013 yılı içerisindeki  bakiyesi  680 TL, risk limiti ise  340 TL dir.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

Bu cariye 1.000 TL değerinde yeni bir Çıkış İrsaliyesi oluşturulur. Stok modülü-Hareketler menüsünden Çıkış ikonuna tıklanılarak Perakende Satış gerçekleştirilsin.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

Cari Hareketleri listesine bakıldığında yukarıdaki irsaliye ile birlikte carinin bakiyesi bakiyesi 1.680 TL ve Risk Bakiyesi 40 TL olmuştur.

clip1173

Örnek Cari için(SARAY UN AŞ) A Müşterisinden 20.000 TL lik bir sipariş alındığında Cari Risk Bakiyesi artar.

Alınan Sipariş hareketi  için Gusto Sistem de Satış modülü Hareketler menüsünden Alınan Sipariş ikonuna tıklanılır.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Cari borç bakiyesi değişmeden, Risk Bakiyesi Onaylanmış Siparişin(20.000TL'nin) % 30 oranı (6.000 TL) kadar artar ve 6.040 TL ye ulaşır.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Aynı cariye için 10.000 TL değerinde bir Satış Faturası kesilmek istendiğinde bu carinin risk bakiyesi fatura tutarının %50 si (5.000 TL) oranında artarak 11.040 TL ye ulaşacaktır. Bu durumda Risk Limiti aşılacağı için işleme devam edilip edilmemesi konusunda bir uyarı çıkmaktadır.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

Bu uyarı ekranına Hayır denilmesi durumunda işlem yapılmaz, Evet seçeneğinde ise fatura Gusto’ ya kaydedilir ve Cari Hareketleri İzleme ekranında risk limiti kırmızı renk ile gösterilirken risk limitinin aşıldığı izlenebilir.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Aynı cari kartına cariye ait çekler için % 40 ve cirolu senetler için % 50 oranları belirlenir.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Örnek Cari için, Müşteriden 2000 YTL değerinde çek alındığında Risk Limiti aşılmıştır uyarısı alınır işleme devam edilsin.

Alınan Çek için F.Tahsilat modülü Tahsilatlar menüsü Alınan Çek ikonuna tıklanılır.(müşteriden alınan çek örnek cari için ciro edildi.)

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Çek alındığında  cari risk bakiyesi 200 TL(11.040-10.840=200 TL) azalır. (%50 Bakiye + % 40 cariye ait çekler= % 90  bakiye % 10 (2000*10/100=200 TL) oranında azalır).

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Örnek Cari için, Müşteriden Ciro edilmiş Senet alındığında ise borç senet tutarının % 50 si kadar azalır.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

A_caution_128

 

Risk Limitini sürekli olarak aşan cariler Kara Listeye alınarak cari ile ticari ilişki Likom Gusto ERP Yazılımı'nda askıya alınabilir.

 

 

Kara Listeye almak için Cari Kartının Risk Yönetimi sekmesinden gerekli düzenlemeler yapılır.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Kara Listeye alma işlemi sırasında eğer belli bir işlem müddeti tanınacak ise alıcılar için en fazla satış yapılabilecek gün sayısı, tedarikçiler için en fazla satın alma yapılacak gün sayısı sağ alt köşedeki değerlerden tanımlanabilir. Bu durumda cari kara listeye alınmış olsa dahi gün bazında ilave işlem müddeti verilmiş olur. Kara listeye alınma işlemiyle birlikte müddeti dolan müşterilerde işlem yapılması kontrol altına alınmış olur.

Örneğin Kara Listeye alınmış bir cari için Banka Havalesi (Banka Havale için F.Ödeme modülünde Ödemeler menüsü Havale Gönder ikonuna tıklanılır.) yapılmak istendiğinde aşağıdaki uyarı alınır.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.