Geçici Vergi Beyannamesi (Gelir Vergisi Mükellefleri İçin)

<< Click to Display Table of Contents >>

Navigation:  Likom e-Beyanname > Likom e-Beyanname Kullanımı >

Geçici Vergi Beyannamesi (Gelir Vergisi Mükellefleri İçin)

Previous pageReturn to chapter overviewNext page

Geçici Vergi Beyannamesi Gelir Vergisi  mükelleflerinin cari vergilendirme dönemlerinin gelir vergisine mahsuben üçer aylık kazançları üzerinden hesaplanıp ödenen bir peşin vergi uygulamasıdır.

 

Kazanç vergilerinin tahsilatını öne almayı ve kazançların elde edildiği takvim yılına yaymayı amaçlayan geçici vergi; Geçici Vergi Beyannamesi düzenlenmek suretiyle beyan edilir ve bu beyana istinaden ödenir.

 

Geçici Vergi Ödemesi Gerekenler

 

– Basit usulde vergilendirilenler hariç ticari kazanç sahipleri, serbest meslek erbabı ve kurumlar vergisi mükellefleri geçici vergi ödemek zorundadırlar.

 

– Adi ortaklıklar ve kollektif şirketler ile adi komandit şirketler ortaklık olarak gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmadıklarından geçici vergi mükellefi de değildirler. Ancak, adi ortaklıklar ile kollektif şirketlerde ortakların, komandit şirketlerde komandite ortakların şirketten aldıkları kazançlar, şahsi ticari veya mesleki kazanç sayıldığından geçici verginin konusuna girmektedir.

 

– Türkiye’de işyeri veya daimi temsilcisi bulunan dar mükellefiyete tabi kurumlar, bu faaliyetleri dolayısıyla geçici vergi ödeyeceklerdir.

 

Geçici Vergi Kapsamına Girmeyen Kazançlar

 

– Yıllara yaygın inşaat ve onarma işi yapan mükellefler ile Noter bulunmayan yerlerde Adalet Bakanlığınca geçici yetkili Noter yardımcısı olarak görevlendirilenler, bu kazançları dolayısıyla geçici vergi ödemeyeceklerdir. Ancak, söz konusu mükellefler, senelere sari inşaat ve onarma veya geçici yetkili Nuter yardımcılığı işlerinden elde ettikleri kazançları dışında kalan ticari veya mesleki kazançları için geçici vergi ödemek zorundadırlar.

 

– Zirai kazançlar, ücret, menkul ve gayrimenkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlar geçici vergi kapsamında değildir.

 

Geçici Vergi Beyan Şekli ve Zamanı

 

Hesap dönemi takvim yılı olan mükellefler için geçici vergi dönemleri aşağıdaki gibidir:

 

Birinci dönem: Ocak-Şubat-Mart,

İkinci dönem: Nisan-Mayıs-Haziran,

Üçüncü dönem: Temmuz-Ağustos-Eylül,

Dördüncü dönem: Ekim-Kasım-Aralık.

 

Geçici vergi dönemleri üçer aylık olmakla birlikte, beyan edilecek kazancın hesaplanmasında 3, 6, 9 ve 12 aylık mali tablolar esas alınarak hesaplanır. Yani 1. vergi döneminde ilk 3 ayın, 2. vergi döneminde ilk altı ayın, 3. vergi döneminde ilk 9 ayın, 4. vergi döneminde 12 ayın kazancı dikkate alınacaktır. Bu nedenle de beyannamede geçici vergi hesaplanırken önceki dönemlerde ödenen geçici vergilerden en büyük olan tutar düşülür.

Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler için geçici vergi dönemleri, özel hesap döneminin başlangıç tarihinden itibaren üçer aylık dönemler olacaktır.

 

İşe başlama, işi bırakma veya hesap döneminin değişmesi gibi üç aydan kısa olan vergilendirme dönemlerindeyse:

 

İşe başlamada, işe başlanılan tarihin içinde bulunduğu dönemin sonuna kadar olan süre,
İşi bırakma veya tasfiye hallerinde işin bırakıldığı veya tasfiyeye girildiği tarihe kadar olan süre,
Hesap döneminin değişmesi halinde yeni hesap döneminin başladığı tarihe kadar olan süre, Ayrı bir geçici vergi dönemi kabul edilecektir.

 

 

Beyanname Verme Süresi

 

Geçici vergi üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın ondördüncü günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine beyan edilir ve onyedinci günü akşamına kadar ödenir.

 

Eloktronik ortamda, beyannamenin kanuni olarak teslim etme süresinin bittiği iş günü saat 24:00’a kadar gönderebilirler. Kurumlar vergisi mükellefleri ile hadleri aşan gelir vergisi mükellefleri geçici vergi beyannamelerini elektronik ortamda e-beyanname düzenleyerek, intenet vergi dairesi aracılığı ile göndermek zorundadırlar.

 

Genel Bilgiler
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

Genel Bilgiler Sekmesinde İdari bilgiler, Mükellef bilgileri ve Beyanname işlemler(Beyanname Kopyala, Oluştur, Yükle ve Durum bilgileri) bölümlerinden oluşmaktadır. İdari Bilgiler bölümü, beyannamenin ait olduğu vergi dairesi, beyannamenin tabi olduğu vergilendirme dönemi ve beyannamenin ait olduğu yıl bilgilerini içermektedir. Mükellef bilgilerinin bulunduğu bölüm, mükellefin Vergi Kimlik Numarası (T.C. Kimlik No), Vergi Kimlik Numarası, Soyadı (Unvanı), Adı (Unvanın Devamı), Ticaret Sicil No, E-Posta Adresi, İrtibat Telefon No alanlarından oluşmaktadır.

 

Dönem Tipi: (Beyannamenin tabi olduğu vergilendirme dönemi) İdari bilgiler alanından belirlenmektedir. Dönem Tipi seçim listesinde  “Geçici Vergi Dönemi (Normal Dönem)” ve “Geçici Vergi Özel Hesap Dönemi” seçenekleri bulunmaktadır. “Geçici Vergi Dönemi (Normal Dönem)” bilgisi seçilmişse “Dönem” ve “Yıl” alanları, “Geçici Vergi Özel Hesap Dönemi” bilgisi seçilmişse “Dönemin Bitiş Ayı”, “Bitiş Yılı” ve “Dönem” alanları kullanıcı tarafından doldurulmalıdır.

 

Dönem: Dönemler üçer aylıktır ve her döneme aşağıdaki aylar karşılık gelmektedir.

 

1. dönem: Ocak-Şubat-Mart,

2. dönem: Nisan-Mayıs-Haziran,

3. dönem: Temmuz-Ağustos-Eylül,

4. dönem: Ekim-Kasım-Aralık.

 

Matrah Bildirimi Ekranı
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

Ticari Kazanç: Ticari Kazanca ait “Zarar” veya “Kar” bilgisinin, kullanıcı tarafından doldurulduğu alandır. Bu satıra “Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler” dikkate alınarak bulunacak kazanç tutarı yazılacaktır. “Zarar” ve “Kar” bilgilerinin en az birinde bilgi bulunmalıdır ve aynı anda dolu olmamalıdır. Mükellefin durumuna göre 3,6,9 veya 12 aylık ticari kazanç toplam tutarı yazılır.

 

Yatırım İndirim İstisnası: “Ticari Kazanç” kar bilgisi yoksa “Yatırım İndirim İstisnası” alanı doldurulmaz. Mükellefin durumuna göre 3,6,9 veya 12 aylık yatırım indirimi toplam tutarı yazılır.

 

Kalan Ticari Kazanç: e-Beyanname modülü tarafından hesaplanır. “Ticari Kazanç” (Kar) bilgisi ile “Yatırım İndirimi” farkını verir ve 0 dan küçük olmamalıdır.

 

Serbest Meslek Kazancı: Serbest Meslek Kazancına ait “Zarar” veya “Kar” bilgisinin, mükellef tarafından doldurulduğu alandır. “Zarar” ve “Kar” bilgileri aynı anda dolu olamaz. Mükellefin durumuna göre 3,6,9 veya 12 aylık serbest meslek kazancı toplam tutarı yazılır.

 

Kar Toplamı: e-Beyanname modülü tarafından “Kalan Ticari Kazanç” ve “Serbest Meslek Kazancı” alanlarına girilen değerler toplamı olarak hesaplanır.

 

Zarar Toplamı: e-Beyanname modülü tarafından “Zarar” alanlarına girilen değerler baz alınarak hesaplanır.

 

Zarar: Kar ve Zarar alanlarındaki bilgiler baz alınarak e-Beyanname modülü tarafından hesaplanır.

 

Kar: Kar ve Zarar alanlarındaki bilgiler baz alınarak e-Beyanname modülü tarafından hesaplanır.

 

Mahsup Edilecek Geçmiş Yıl Zararları: Kullanıcı tarafından varsa “Mahsup Edilecek Geçmiş Yıl Zararları” bilgisi bu alana girilir. Geçmiş yıl zararları aynı yıla ait geçici vergi beyannamelerinin tamamında yer almalıdır.

 

İndirime Esas Tutar: Kar ve Zarar alanlarındaki bilgiler baz alınarak e-Beyanname modülü tarafından hesaplanır.

 

Matrah Bildirimi İndirimlerinin Tür Listesi
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

İndirimler Listesi: “Türü” ve “Tutarı” kolonlarından oluşur. “Türü” kolonu kullanıcı tarafından seçilmelidir ve Liste genelinde tek olması gerekmektedir. “Tutarı” kolonuna kullanıcı tarafından seçilen türe karşılık gelen tutar yazmalıdır. İndirilebilecek bağış ve yardımların hesabında “Kar” alanındaki tutar esas alınır. İndirim Listesi altında “İndirim Toplamı” lanı yer almaktadır ve bu tutar listedeki tutarların toplamıdır.

 

Dönem Zararı: e-Beyanname modülü tarafından hesaplanır.

 

Geçici Vergi Matrahı: “Kar”, “Zarar” ve “İndirimler” alanlarındaki bilgiler baz alınarak e-Beyanname modülü tarafından hesaplanır.

 

KVK'nın 32/A Mad. Kapsamında İndirimli Kurumlar Vergisine (Geçici Vergiye) Tabi Matrah:

Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A mad. Kapsamında indirimli geçici vergiye tabi matrah tutardır.

 

KVK'nın 32/A Mad. Kapsamında İndirimli Kurumlar Vergisi (Geçici Vergiye) Oranı:

Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A mad. Kapsamında indirimli geçici vergi oranıdır.

 

Genel Orana Tabi Geçici Vergi Matrahı: “Geçici Vergi Matrahı”  ve KVK'nın 32/A Mad. Kapsamında İndirimli Kurumlar Vergisine (Geçici Vergiye) Tabi Matrah tutarları baz alınarak e-Beyanname modülü tarafından hesaplanır.

 

Vergi Bildirimi Ekranı
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

Vergi Bildirimi sekmesinde pasif tutarlar e-Beyanname modülü tarafından hesaplanır. “Önceki Dönemlerde Hesaplanan Geçici Vergi” ve “Mahsup Edilecek Tevkifat Tutarı” alanları kullanıcı tarafından doldurulur. “Önceki Dönemlerde Hesaplanan Geçici Vergi” alanına, aynı yıl içinde daha önceki dönemlerde verilen geçici vergi beyannamelerinde yer alan hesaplanan geçici vergi tutarlarından en yüksek olanı yazılır. “Mahsup Edilecek Tevkifat Tutarı” alanına, aynı dönem içinde yapılan tevkifat tutarı ile aynı yıl içinde önceki dönemlerde yapılan ancak mahsup edilemeyen tevkifat tutarları toplamı yazılır.

 

Kazancın Tespit Yöntemi: Ticari Kazanç bilgisi girilmişse Unvan, Kazancın Tespit Şekli ve Pay Oranı alanları kullanıcı tarafından doldurulmalıdır. Kazancın tespit yöntemi listesinde Ünvan  bilgisi tablo genelinde tek olması gereken bir alandır. Pay Oranı bilgisi de 0 dan büyük ve en fazla 100 olmalıdır. Kazancın Tespit Şekli kolonunda İşletme Hesabı Esası bilgisi seçilmişse ekler sekmesinde İşletme Hesabı Özeti eki, Bilanço Esası seçilmişse Gelir Tablosu eki doldurulmalıdır.

 

Gelir Geçici Dönemi İçerisinde Faaliyet Kodu İtibariyle Brüt Kazanç Dağılımı: Cari yıl Geçici Vergi Dönemi içinde faaliyet kodu itibariyle elde edilen brüt satış miktarları en yüksek tutardan en az tutara doğru yazılacaktır. Listeye En fazla 3 faaliyet kodu yazılabilir. Kalan satışlarınızı DIGER olarak girmeniz gerekmektedir. DIGER faaliyet kodu için de Faaliyet Kodu alanına 6 adet 9 (999999) yazılması gerekirmektedir. Faaliyet kodları vergi dairesinde kayıtlı faaliyet kodlarına uygun olmalıdır.

 

Düzenleme Bilgileri Ekranı
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

Düzenleme bilgileri Sekmesi “Bildirimi Düzenleyen Bilgileri” sekmesi ve “Bildirimi Gönderen / YMM Bilgileri”nin girildiği iki sekmeden oluşmaktadır.

Burada ilk olarak Beyannamenin Hangi Sıfatla Verildiği (Mükellef ya da Diğer) seçildikten sonra “Vergi Kimlik Numarası” alanın “...” butonu tıklanır ve açılan Mükellef Listesi ekranından seçilen kayda göre mükellef bilgileri yüklenir.

İstisnalar Ekranı
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

Vergi kanunlarına göre istisna kazançlar veya zararlar bu alana yazılır. İstisna Listesinde “İstisna Türü”, “Kar” ve “Zarar” kolonları bulunur. Seçilen istisna türü için aynı anda Kar” ve “Zarar” bilgisi dolu olamaz. Ve istisna türü liste genelinde tek olmalıdır.

 

Sinai Mülkiyet Haklarında İstisna Ekranı
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen "Sınai mülkiyet haklarında istisna" başlıklı 5/B maddesinde, Türkiye’de gerçekleştirilen araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri ile yazılım faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan buluşların;

 

Kiralanması neticesinde elde edilen kazanç ve iratların,
Devri veya satışı neticesinde elde edilen kazançların,
Türkiye’de seri üretime tabi tutularak pazarlanmaları halinde elde edilen kazançların,
Türkiye’de gerçekleştirilen üretim sürecinde kullanılması sonucu üretilen ürünlerin satışından elde edilen kazançların patentli veya faydalı model belgeli buluşa atfedilen kısmının
%50’si maddede belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde, 1/1/2015 tarihinden itibaren kurumlar vergisinden müstesnadır.

 

İstisnadan Yararlanmak İsteyen: Patentin sahiplik durumunun “Asıl”, “Devir” veya “Satın Alma” olduğunu belirtir.

 

Devir Alan Kişinin/Firmanın TC/Vergi Kimlik Numarası: Paten sahibinin/firmanın TC/Vergi kimlik numarası bilgisidir.

 

 

Fatura Bilgileri ekranı
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

“Merkez/Şube”, “Matbaa/Noter Vergi Kimlik No”, “Fatura Tarihi”, “Fatura Seri-Sıra No”, “Alıcı TC Kimlik No” , “Alıcı Vergi Kimlik No” ve “Tutarı(KDV Dahil) kolonları bulunur.

 

“Ticari Kazanç” Zarar yada Kar bilgilerinden birine bilgi girilmişse bu ekin kullanıcı tarafından doldurulması zorunludur. Bu tabloya, geçici vergi dönem sonu itibarıyla merkezde ve varsa şubelerde kullanılan her bir seriye ait en son faturada yer alan bilgiler yazılır. Merkez ve şubelerde kullanılan belgelerin farklı matbaalarda bastırılması halinde her bir matbaanın vergi kimlik numarası ayrı ayrı yazılır.

 

 

Kazancın Tespit Yönetimi
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

Kazancın tespit yöntemi listesinde “Ünvan” kolonuna girilen veriler liste genelinde tek olmalıdır. Listedeki ünvanlar “Kazancın Tespit Şekli” kolonundan seçilen verilere göre ekler sekmesindeki “Gelir Tablosu” veya “İşletme Hesap Özeti” sekmelerindeki ünvan listelerinde görüntülenecektir. Örneğin Kazancın tespit şekli “İşlete Hesabı Esası” tipi olan  test123 ünvanı İşletme Hesap Özeti sekmesindeki ünvan listesinde 123test ünvanı da Geir Tablosu ünvan listesinde görünecektir.

 

Gelir Tablosu ekranı
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

Gelir Tablosunda “Açıklama” ve “Cari Dönem” kolonları bulunur. “Dipnot” kullanıcı tarafından varsa açıklamaların girilebileceği alandır. “Teşebbüs veya Ortaklığın Unvanı” alanına Kazancın Tespit Yöntemi listesine Bilanço Esası tipinde girilen ünvanlar listelenir ve bu alandan ilgili işletme seçildikten sonra Mali Tablo bilgileri girilir. Muhasebe usul ve esasları dikkate alınarak düzenlenen Gelir Tablosunda yer alan “Dönem Karı veya Zararı” ile vergi kanunlarına göre hesaplanarak geçici vergi beyannamesinin Ticari Kazanç veya Serbest Meslek Kazancı satırına yazılan kar veya zararı arasında farklılık bulunması halinde farklılığın nedeni “Gelir Tablosu”nun dipnot bölümünde belirtilir. Ve Seçilen her işletme için Dipnot metin bilgisi farklı olmalıdır.

 

Gelir Tablosu verilerinin Gusto Mali Tablolarından yüklenmesi
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

 

Gelir Tablosunun Gusto’dan doldurulması için “Mali Tablodan Oku” butonu tıklanır ve Şekil 41’deki gibi firmaya bağlı Mali Tablo Dönemleri  listelenir. Bu listede “Dönem Adı”, “Dönem Başlangıç Tarihi” “Dönem Bitiş Tarihi” ve “Son Hesaplama Tarihi” bilgilerine göre “Seçim” alanından istenilen mali tablo seçilir ve “Yükle” butonu tıklanarak Mali tablo dönemine göre Gelir Tablosu listesindeki tutarlar yüklenir.

 

Ekran temizlenmek istenirse de “Temizle” butonu tıklanarak Gelir Tablosu İlk haline getirilir.

 

 

İşletme Hesap Özeti ekranı
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

“Teşebbüs veya Ortaklığın Unvanı”, “Dönem Başı Emtia Mevcudu(Gider)”, “Dönem İçinde Satın Alınan Emtia(Gider)”, “Giderler(Gider)”, “Dönem İçinde Elde Edilen Hasılat(Gelir)”, “Diğer Gelirler(Gelir)”, “Dönem Sonu Emtia Mevcudu(Gelir)”, “Zarar” ve “Kar” kolonları bulunur.

 

İşletme Hesap Özeti Listesinde “Teşebbüs Veya Ortaklığın Ünvanı”  kolonundaki ünvan bilgisi liste genelinde tek olmalıdır.

Listedeki kolonlardan giderler (Dönem Başı Emtia Mevcudu, Dönem İçinde Satın Alınan Emtia, Giderler) veya gelirler (Dönem İçinde Elde Edilen Hasılat, Diğer Gelirler, Dönem Sonu Emtia Mevcudu) den en az bir alan doldurulmalıdır. Giderler (Dönem Başı Emtia Mevcudu + Dönem İçinde Satın Alınan Emtia + Giderler) toplamı, gelirler (Dönem İçinde Elde Edilen Hasılat + Diğer Gelirler + Dönem Sonu Emtia Mevcudu) toplamından büyük ise “Zarar“ alanı program tarafından hesaplanır. Giderler (Dönem Başı Emtia Mevcudu + Dönem İçinde Satın Alınan Emtia + Giderler) toplamı, Gelirler (Dönem İçinde Elde Edilen Hasılat + Diğer Gelirler + Dönem Sonu Emtia Mevcudu) toplamından küçük ise “Kar” alanı program tarafından hesaplanır.

Kazancın Tespit Yöntemi tablosunda Tutulan Defter Türü “İşletme Hesabı Özeti” seçilen her işletme için İşletme Hesabı Özeti girilmelidir.

 

Serbest Meslek Kazançlarına İlişkin Bildirim ekranı
Resmi Büyütmek İçin Tıklayın

 

 

“Faaliyetin Türü”, “Gayrisafi Hasılat”, “İndirilecek Giderler”, “Kar”, “Zarar” ve “Kesilen Gelir Vergisi” kolonları bulunur. “Faaliyetin Türü” alanına “www.gelirler.gov.tr” İnternet adresinden, İnternet Vergi Dairesi / Faaliyet Kod ve Adı listesinden ilgili faaliyet türü bulunarak doldurulmalıdır. Mahtah Bildirimi sekmesindeki Serbest Meslek Kazancı Zarar yada Kar bilgilerinden birine bilgi girilmişse bu ekin doldurulması zorunludur.

 

“Gayrisafi Hasılat” kolonuna bilgi girilmelidir. “Kesilen Gelir Vergisi” kolonuna girilen bilgi sadece serbest meslek kazanca ilişkin geçici vergiden mahsup edilecektir.