Kıdem Tazminatı (TFRS)

<< Click to Display Table of Contents >>

Navigation:  İnsan Kaynakları Yönetimi > İnsan Kaynakları Hareketler >

Kıdem Tazminatı (TFRS)

Previous pageReturn to chapter overviewNext page
Show/Hide Hidden Text

6102 sayılı TTK’da belirtilen kriterdeki işletmeler için TMS/TFRS zorunlu tutulmuştur.

Diğer yandan  TMS/TFRS uygulayan işletmeler ticari defter kayıtlarının  oluşturulmasında VUK hükümlerine uymak zorundadırlar.  VUK ve TFRS’deki muhasebeleştirme ve değerlemedeki anlayış farkı, aynı işlem için farklı muhasebe kayıtlarının  oluşturulmasını gerekli kılmaktadır.

Bu nedenle TFRS’ye uygun mali tabloları oluşturabilmek için; VUK’a göre yapılan muhasebe kayıtlarının TMS’ye göre düzeltilmesi , fakat bu düzeltme kayıtlarının resmi defterlerde gösterilmemesi gerekmektedir.

 

TMS-19  (Çalışanlara Sağlanan Faydalar) standardlarında açıklanan “çalışma dönemi sonrası (işten ayrılma sonrası) sağlanan faydalar” konusu çerçevesinde kıdem tazminatı karşılıkları hesaplama özelliği geliştirilmiştir.

 

Kıdem tazminatı yükümlülüğü, standart kapsamında işten çıkarılma tazminatları nedeni ile ödenen değil, iş akdinin sonra ermesinden sonra ödenen faydalar grubuna girer.

Kıdem tazminatının hesaplanmasında, cari ve önceki dönemlerde çalışanlarca sunulan hizmet sonucunda ortaya çıkan ve gelecekte ödenmesi beklenen yükümlülüklerin bugünkü değeridir.

Bu yükümlülüklerin hesaplanması aktüeryal varsayımlar yapılmasını gerektirir.

 

Kıdem tazminatının hesaplanmasında dikkate alınacak aktüeryal varsayımlar aşağıdaki gibidir;

 

1. Demografik varsayımlar ;

 

Çalışanların işten ayrılmaları,

Erken emeklilik,

Malulen emeklilik,

Yasal mevzuta göre kıdem tazminatı ödenmesi gerektiren durumkar (Erkek çalışanlar için askerlik, bayan çalışanların için evlenme)

 

2. Finanasal Varsayımlar;

 

Gelecekteki maaşlar (gelecekteki maaş artışlarının tahmininde enflasyon, kıdem terfi gibi durumlar ele alınmalıdır),

İskonto Oranları ( işten ayrılma sonrasında fayda yükümlülüklerini iskonto etmek için kullanılan oranlar, raporlama dönemi sonundaki yüksel kaliteli kurumsal senetlere ilişkin piyasa getirilerine bakılarak belirlenir).

 

Kıdem Tazminatında Dikkate Alınması Gereken Süreler ;

 

SGK mevzuatı gereği  20 yıl  (7200 iş günü) prim ödenen bir bayan ile  25 yıl (9000) işgünü prim ödenen erkekler hizmet süresini doldurmuş sayılmakta ve emeklilik için gerekli yaşı tamamlamamış

olsa bile  kıdem tazminatı alabilmektedir. Bu sürelerin yanında diğer önemli konulardan biri de tahmini çalışma sürelerinin tespit edilmesidir. Örneğin çalışan kişinin askere gideceği tarih, malulen emeklilik vb..

 

Yukarıda anlatılan prensipler doğrultusunda aşağıdaki geliştirmeler yapılmıştır;

 

“İnsan Kaynakları à Hareketler àTahakkuk à Kıdem” menüsünden “Kıdem-İhbar Tahakkuku” ekranı açılıp buradan “Kıdem Öndeğerleri” butonu tıklanarak “Kıdem Tazminatı Öndeğerleri” ekranından kıdem tazminatı karşığı hesaplamasında kullanılan oranlar dönemsel olarak girilebilir.

 

clip1993

 

Burada tanımlanan oranlar “TFRS Kıdem Karşılığı Hesaplama Ekranına” getirilmekte ve istenirse de değiştirilebilmektedir. Kıdem tazminatı öndeğerlerindeki oranlar, hesaplama ekranındaki hesaplama tarihine göre bulunur.

 

A_caution_128

 

TFRS kıdem karşılığı hesaplanabilmesi için personel kartında “Yasal Durum” sekmesinde “SGK İlk Giriş Tarihi” ve “Hizmet Bitiş-Emeklilik Tarihi” alanları doldurulmalıdır.

 

 

 

 

clip1994

 

Eğer hizmet bitiş/emeklilik tarihi girilmemiş ise hesaplama sırasında  hizmet bitiş tarihi olarak

bayanlar için SGK ilk giriş tarihi + 20 yıl, erkekler içinse SGK ilk giriş tarihi + 25 yıl olarak

kabul edilmektedir.

 

“TFRS Kıdem Karşılığı Hesaplama Ekranı’na” “İnsan Kaynakları à Hareketler à Kıdem Tazminatı(TFRS) “ menüsünden ulaşılır.

 

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Ekranın üst bölümündeki filtrelerden ilgili işyerinin ve hesaplama döneminin seçimi yapıldıktan sonra “Yenile” butonu tıklanarak personeller listelenir.  Hesaplanacak personellerin seçimi yapıldıktan sonra “Hesapla Ve Kaydet” butonu tıklanarak hesaplama ve kaydetme işlemi yapılır.

 

Hesaplama yapıldıktan sonra hesaplanan satırlar yeşil tonlarında görecektir. Hesaplanmasını yapmak istemediğiniz kayıtları için listedeki “X” butonu tıklanarak listeden kaldırılabilir. Tek tek personel seçmek yerine “Tümünü Seç/Bırak” butonu tıklanarak tüm personeller için hesaplama yapılabilir.

 

Ekranın üst bölümündeki hesaplamaya etki eden parametreler aşağıdaki gibidir.

 

Yıl : Hesaplamanın yapılacağı mali yıl bu alandan girilir. Personel son maaşı bulunurken girilen yıl içersindeki tahakkuku yapılmış son maaşa bakılır.

Ve TFRS’ye göre kıdem hesaplanırken bu yıla göre hesaplanır. Yani 01.01.YIL ve 31.12.YIL arasında bir kez hesaplama kaydı olur.

 

Hesaplama Tarihi : Hesaplamalar bu alana girilen tarih baz alınarak yapılır. Personelin kıdem süresi bu tarih esas alınarak bulunur.

 

Faiz(iskonto)  Oranı : Kıdem tazminatı öndeğerlerine girilen değer bu alana otomatik gelir. İstrenirse elle değiştirilebilir. Personelin hizmet süresi sonunda hakkettiği tazminat tutarını bugünün değerine indirgemek için kullanılan parametredir.

 

Enflasyon(Zam) Oranı : Kıdem tazminatı öndeğerlerine girilen değer bu alana otomatik gelir. İstrenirse elle değiştirilebilir. Personel için öngörülen zam oranı bu alana girilir.  Bu parametre için enflasyon oranı da denilebilir. Personelin hizmet süresi sonundaki tahmini ücretini bulmak için kullanılan

parametredir.

 

Tazminatsız Ayrılma Oranı : Kıdem tazminatı öndeğerlerine girilen değer bu alana otomatik gelir. İstrenirse elle değiştirilebilir. Bir işletmede hizmet süresi dolmadan işten ayrılma, işten çıkarılma vb. nedenlerle kıdem tazminatı haketmeden ayrılan personellerin ortalama oranıdır. Kıdem tazminatı karşılığı hesaplanırken tazminatsız ayrılan personellerin ortalama tazminat değeleri düşülür.

 

tog_minusHesaplama Örneği

 

Örnek :

Cinsiyeti

Erkek

SGK Başlangıç Tarihi

05.01.1999

İşe Giriş Tarihi

05.02.2001

Öngörülen Yıllık Ortalama Zam Oranı

% 5

Öngörülen İskonto Oranı

% 8

Kıdem Tazminatı Almadan Ayrılma Oranı

% 6

Kıdem Tazminatına Esas Ücret(personel maaşı)

2000

Hizmet Bitiş Tarihi

08.03.2025

Hesaplama Tarihi

31.12.2015

 

Kıdem Süresi :

( Hesaplama Tarihi – İşe Giriş Tarihi ) / 365

( 31.12.2015  - 05.02.2001 )  / 365   =  14.91

 

Kalan Hizmet Süresi  :

( Hizmet Bitiş Tarihi – Hesaplama Tarihi ) / 365

( 08.03.2025 - 31.12.2015 ) / 365 = 9.19

 

Personel hizmet süresi sonuna kadar  10 kez  (≈ 9.19 )  %5 oranında zam alacaktır.

 

Hizmet Sonundaki Ücreti :

Kıdeme Esas Brüt Ücret x ( 1 + zam oranı /100 ) ^Kalan Hizmet Süresi

2000 x (1 + 0.05)  ^10 =  3,257.79

 

Not : Personelin  brüt kazancı kıdem tazminatı tavanından büyük ise kıdem tazminatı tavanı dikkate alınır.

 

Bugünkü ( iskonto edilmiş )  Ücreti :

 

Hizmet Sonudaki Ücreti / (1 + iskonto oranı / 100) ^ Kalan Hizmet Süresi

 

3.257.79 / (1 + 0.08)^9.19  = 1,606.05

 

İndirgenmiş Kıdem Tazminatı :

 

Bugünkü ( iskonto edilmiş ) ücreti x Kıdem Süresi

1,606.05 x 14.91 = 23,946.21

 

Kıdem Tazminatı Almadan Ayrılma İhtimali Parasal Değeri :

 

İndirgenmiş Kıdem Tazmintı  x  ( Kıdem Tazminatı Almadan Ayrılma Oranı / 100 )

23,946.21x 0.06 = 1,436.77

 

İndirgenmiş Net Kıdem Tazminatı Karşılığı :

 

23,946.21 -  1,436.77 = 22,509.44

 

 

“Gönder” butonu tıklanarak TFRS’ye Göre Kıdem Tazminatı Hesaplama sonuçları raporlanabilir.

 

clip1997

 

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

 

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

,

 

Hesaplama sonuçlarını muhasebeye kaydetmek için satırları seçtikten sonra “Muhasebeye Kaydet” butonu tıklanarak hesaplanan kayıtların muhasebeleştirilmesi yapılabilir.

 

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

“Muhasebe Kayıt” ekranından “Yeni Bir Yevmiye Fişi Oluştur” butonu tıklanarak muhasebeleştirilecek “Yevmiye Fişi” ekranı açılır.

 

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

Muhasebeleştirilen kaydın muhasebe kaydını çözmek için hesaplanan kaydı satırda seçtikten sonra eğer kayıt muhasebeleştirilmişse fiş seri no olacak şekilde görünür ve “Muhasebeyi Çöz” butonu tıklanarak muhasebe kadı çözülür.

Resmi büyütmek için tıklayınız.
Resmi büyütmek için tıklayınız.

 

 

A_caution_128

 

Muhaseleştirme için personel kartında “Kıdem Yükü Hesabı” ve “Kıdem Yükü Karşılık Hesabı” muhasebe kodlarının doldurulması gerekir.

 

 

 

 

clip2003